Sam Ekoprojekt nie wprowadził całkowitego zakazu palenia w kominkach. Od 1 stycznia 2022 roku obowiązuje zakaz wprowadzania do obrotu nowych urządzeń, które nie spełniają określonych wymagań emisyjnych i sprawnościowych. Obowiązek wymiany używanego, starego kominka wynika natomiast z lokalnej uchwały antysmogowej.
Czym jest Ekoprojekt?
Ekoprojekt, czyli Ecodesign, to unijne wymagania określone dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe, między innymi kominków, pieców wolnostojących, pieców kaflowych i kuchni. W praktyce regulacja określa parametry, które musi spełniać urządzenie wprowadzane na rynek.
Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185 odnosi się przede wszystkim do sezonowej efektywności energetycznej oraz emisji zanieczyszczeń. Pod uwagę bierze się między innymi pyły PM, tlenek węgla (CO), tlenki azotu (NOx) i organiczne związki gazowe (OGC). Im wyższa sprawność i niższa emisja, tym łatwiej urządzeniu spełnić wymagania techniczne.
Przepisy dotyczą urządzeń o nominalnej mocy cieplnej nie większej niż 50 kW. Nie oznaczają jednak, że każdy właściciel starszego kominka musiał wymienić go dokładnie 1 stycznia 2022 roku. O terminie użytkowania konkretnego urządzenia decydują także przepisy lokalne.
Jakie wymagania musi spełniać kominek ekoprojektu?
Limity zależą od rodzaju paliwa oraz konstrukcji paleniska. Poniższe wartości odnoszą się do wymagań dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń określonych w regulacji Ekoprojektu. W dokumentacji konkretnego modelu należy sprawdzić także metodę badania i dokładną kategorię urządzenia.
| Parametr | Pellet, zamknięta komora | Inne paliwo, w tym drewno, zamknięta komora |
|---|---|---|
| Sezonowa efektywność energetyczna | minimum 79% | minimum 65% |
| PM | maksymalnie 20 mg/m³ | maksymalnie 40 mg/m³ |
| CO | maksymalnie 300 mg/m³ | maksymalnie 1500 mg/m³ |
| OGC | maksymalnie 60 mg/m³ | maksymalnie 120 mg/m³ |
| NOx | maksymalnie 200 mg/m³ | maksymalnie 200 mg/m³ |
Kominki z otwartą komorą spalania podlegają odrębnym wartościom, między innymi niższemu minimum sezonowej efektywności energetycznej. Sama informacja o zgodności z Ekoprojektem nie zastępuje dokumentacji technicznej. Szczególnie przy zakupie używanego urządzenia trzeba sprawdzić, jaką kategorię ma dany model i jakim paliwem może być zasilany.
Jak sprawdzić, czy kominek spełnia normy?
Najpewniejszym źródłem informacji nie jest naklejka reklamowa, lecz dokumentacja producenta. Przy weryfikacji kominka sprawdź kolejno:
- Tabliczkę znamionową – odczytaj model, producenta, moc nominalną i rodzaj paliwa.
- Instrukcję oraz kartę produktu – powinny zawierać dane o sprawności sezonowej i emisji PM, CO, NOx oraz OGC.
- Deklarację zgodności lub inne dokumenty producenta – porównaj wskazane parametry z wymaganiami dla danego typu urządzenia.
- Oznakowanie CE – potwierdza spełnienie wymagań dotyczących wprowadzania produktu do obrotu, ale samo nie pokazuje wszystkich parametrów emisyjnych.
- Informacje producenta lub sprzedawcy – przy braku dokumentów poproś o ich udostępnienie przed zakupem.
Certyfikat, raport z badań albo deklaracja producenta powinny jednoznacznie wskazywać model urządzenia, a nie tylko całą serię produktów. W razie rozbieżności między opisem oferty a instrukcją pierwszeństwo ma dokumentacja techniczna. Wątpliwości dotyczące starego urządzenia można skonsultować z producentem, kominiarzem lub specjalistą zajmującym się instalacjami grzewczymi.
Co zrobić, gdy stary kominek nie spełnia wymagań?
Nie istnieje uniwersalny sposób na przerobienie starego wkładu tak, aby po modernizacji uzyskał parametry nowego urządzenia. Wymiana deflektora, dodatkowy filtr czy zmiana ustawień spalania nie tworzą automatycznie certyfikowanego kominka ekoprojektu. Zgodność musi wynikać z konstrukcji urządzenia i potwierdzonych badań.
Jeżeli masz stary kominek, postępuj w następującej kolejności:
- Sprawdź tabliczkę znamionową, instrukcję i dokumenty urządzenia. Ustal, czy producent deklaruje zgodność z Ekoprojektem.
- Zweryfikuj uchwałę antysmogową obowiązującą w miejscu użytkowania kominka. Informacji szukaj na stronie urzędu marszałkowskiego właściwego dla województwa, w gminie oraz w materiałach Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Pomocne mogą być także komunikaty WIOŚ.
- Porównaj lokalny termin wymiany oraz dodatkowe ograniczenia, na przykład dotyczące paliwa lub sposobu użytkowania.
- Jeżeli urządzenie nie spełnia wymagań, zaplanuj jego wymianę na model, którego parametry są potwierdzone w dokumentacji.
Uchwała antysmogowa może być bardziej restrykcyjna niż sam unijny zakaz sprzedaży. Dlatego nie należy zakładać, że możliwość kupienia urządzenia w przeszłości oznacza prawo do jego dalszego używania. Terminy różnią się między województwami i mogą zależeć od wieku, klasy lub rodzaju urządzenia.
Przed zakupem nowego wkładu sprawdź jednocześnie dokumentację Ekoprojektu i lokalną uchwałę antysmogową. To pozwala oddzielić wymagania dotyczące produktu od przepisów regulujących użytkowanie kominka w konkretnym miejscu.
